Pazar , 20 Nisan 2014  
 

VİSKOZİTE NEDİR?


Viskozite; akışkanın akmaya karşı gösterdiği direnç olup, akışkanların en önemli  ve belirgin özelliklerinden biridir.

 
Endüstride viskozite önemli bir özellik olup pek çok alanda (yağ, gres, matbaa mürekkebi, boya, polimer, sıvı gıda maddeleri v.s) etkisini hissettirir.
 
Petrol endüstrisinde viskozite, kuyulardan, pazarlama sahasına kadar çok etkilidir. Yağlamanın her safhasında viskozite tüketici için en önce dikkate alınan çok önemli bir faktördür. Örneğin hidrolik sistemlerde, otomatik transmisyonlarda ve şok absorbanlarında uygun çalışmayı sağlayan en önemli etken viskozitedir.
 
Bir yağın en önemli özelliği viskozitesidir. Viskozite, yağın iç sürtünmesinin bir ölçüsü veya akma kabiliyeti olarak tanımlanabilir; yağın herhangi bir operasyon için uygun olup olmadığını tespit etmekte önemli rol oynar. Yağlar, 40°C sıcaklıkta 10-1000 centistoke arasında değişen viskozite değerlerine sahiptirler.

 

VİSKOZİTE İNDEKSİ NEDİR?

 

Yağların viskozite-sıcaklık ilişkilerini gösteren eğriler düz (flat) veya dik (step) olabilir. Düz eğrili yağların viskozitelerinin sıcaklık ile değişimi, dik eğrili yağların viskozitelerinin sıcaklık ile değişiminden çok daha az olur. Bu ilişkiyi sayısal olarak ifade etmenin çeşitli yolları bulunmakla birlikte, en çok kullanılan sistem VI viskozite indeksi sistemidir. Söz konusu sistemde yağlar 0 ile 100 ˚C arasında bir indeks numarası alırlar. İndeks numarası yükseldikçe yağının sıcaklık değişiminden etkilenmesi azalır. Son yıllarda geliştirilen sentetik yağlar, VI geliştirici katık ihtiva eden mineral yağlara da uygulanabilmesini temin amacıyla VI numaraları 100 ‘ün üzerine çıkarılmıştır.

 

Yağlar genelde yüksek (HIV), orta (MVI) ve düşük (LVI) viskozite indeksli olarak sınıflandırmalar arasında kesin bir ayırım yapılmamakla birlikte, genelde yüksek VI, 85’in üzerinde; düşük VI, 30’un altında ve orta VI, 30-85 arasında kabul edilir.

 

Bir yağın viskozite indeksi; 40°C ve 100°C  sıcaklıklardaki kinematik veya saybolt viskoziteleri alınarak denklemlerle hesaplanır.  VI karter yağının öyle bir vasfıdır ki, SAE sınıflandırmasına göre (multigrade) yağlarının imalini mümkün kılar.

 

VİSKOZİTE İNDEKSİ TAYİNİ NASIL YAPILIR?

 

Viskozite indeksi bir yağın viskozitesinin sıcaklıkla ne şekilde değiştiğini göstermek için bulunmuş bir sistemdir. Bu sistem ‘L’ ve ‘H’ referans yağlarının viskoziteleri mukayesesine dayanır.

 

Burada L yağı 0; H yağı ise 100 VI’ dedir. Diğer yağların bu maksimum ve minimum iki değer arasına düştüğü kabul edilir.

 

Bir yağın viskozite indeksi tayin edilirken L ve H referans yağları ile, VI’i bulunacak yağın 40°C ve 100°C daki viskoziteleri tayin edilir. ASTM D 2270' deki tablodan 100°C'de ki değere karşılık gelen L ve H değerleri bulunur.

 

VI=L-U/L-H*100

 

Denklemine konarak VI tespit edilir.

 

L= VI ‘i 0 olan yağın 40°C deki viskozitesi

U= VI ‘i bilinmeyen yağın 40°C deki viskozitesi

H= VI ‘i 100 olan yağın 40°C deki viskozitesi

 

Her üç yağında 100°C deki viskoziteleri eşittir.

.   

YAĞLAMADA VİSKOZİTE:

 

Bir yağlayıcının iki ana görevi bulunmaktadır.

 
1-    Sürtünen yüzeyleri ayrı tutarak, fiziksel etkileri önlemek,
 
2-    Biri diğerine göre hareket eden iki yüzey arasındaki sürtünmeyi en düşük seviyeye indirmek.
 
Yağlayıcı yüzeylerdeki fazla hızı gidermede de kullanılabilir. Tüm yağlama şekillerinde viskozite önemli bir rol oynar. Isı transferinde viskozitenin önemi yağlayıcının akış hızına olan tesirinden ileri gelmektedir. Diğer yağlamalarda viskozitenin etkisi daha direkt olmaktadır.

 

Düz kaymalı yataklar, viskozitenin hidrodinamik yağlamadaki etkisini gösteren iyi örneklerdir.

 

Yatak ile şaft arasında bulunan yağlayıcı film, her iki yüzey birbirine yaklaştıkça gittikçe artan bir basınç oluşturur. Buna hidrodinamik basınç adı verilir. Hidrodinamik olarak yağlanan yataklarda minimum yağ filmi kalınlığı, azalan yüzey hızı ve yağ viskozitesi, artan yük ile birlikte azalır.

 

 

 
    Tasarım ve Programlama Uşak Sistem Bilgisayar / SKWEB. Tüm Hakları Saklıdır © 2012