Perşembe , 5 Mayıs 2016  
 

VYSKOZYTE NEDYR?


Viskozite; aky?kanyn akmaya kar?y gösterdi?i direnç olup, aky?kanlaryn en önemli  ve belirgin özelliklerinden biridir.

 
Endüstride viskozite önemli bir özellik olup pek çok alanda (ya?, gres, matbaa mürekkebi, boya, polimer, syvy gyda maddeleri v.s) etkisini hissettirir.
 
Petrol endüstrisinde viskozite, kuyulardan, pazarlama sahasyna kadar çok etkilidir. Ya?lamanyn her safhasynda viskozite tüketici için en önce dikkate alynan çok önemli bir faktördür. Örne?in hidrolik sistemlerde, otomatik transmisyonlarda ve ?ok absorbanlarynda uygun çaly?mayy sa?layan en önemli etken viskozitedir.
 
Bir ya?yn en önemli özelli?i viskozitesidir. Viskozite, ya?yn iç sürtünmesinin bir ölçüsü veya akma kabiliyeti olarak tanymlanabilir; ya?yn herhangi bir operasyon için uygun olup olmady?yny tespit etmekte önemli rol oynar. Ya?lar, 40°C sycaklykta 10-1000 centistoke arasynda de?i?en viskozite de?erlerine sahiptirler.

 

VYSKOZYTE YNDEKSY NEDYR?

 

Ya?laryn viskozite-sycaklyk ili?kilerini gösteren e?riler düz (flat) veya dik (step) olabilir. Düz e?rili ya?laryn viskozitelerinin sycaklyk ile de?i?imi, dik e?rili ya?laryn viskozitelerinin sycaklyk ile de?i?iminden çok daha az olur. Bu ili?kiyi sayysal olarak ifade etmenin çe?itli yollary bulunmakla birlikte, en çok kullanylan sistem VI viskozite indeksi sistemidir. Söz konusu sistemde ya?lar 0 ile 100 ˚C arasynda bir indeks numarasy alyrlar. Yndeks numarasy yükseldikçe ya?ynyn sycaklyk de?i?iminden etkilenmesi azalyr. Son yyllarda geli?tirilen sentetik ya?lar, VI geli?tirici katyk ihtiva eden mineral ya?lara da uygulanabilmesini temin amacyyla VI numaralary 100 ‘ün üzerine çykarylmy?tyr.

 

Ya?lar genelde yüksek (HIV), orta (MVI) ve dü?ük (LVI) viskozite indeksli olarak synyflandyrmalar arasynda kesin bir ayyrym yapylmamakla birlikte, genelde yüksek VI, 85’in üzerinde; dü?ük VI, 30’un altynda ve orta VI, 30-85 arasynda kabul edilir.

 

Bir ya?yn viskozite indeksi; 40°C ve 100°C  sycaklyklardaki kinematik veya saybolt viskoziteleri alynarak denklemlerle hesaplanyr.  VI karter ya?ynyn öyle bir vasfydyr ki, SAE synyflandyrmasyna göre (multigrade) ya?larynyn imalini mümkün kylar.

 

VYSKOZYTE YNDEKSY TAYYNY NASIL YAPILIR?

 

Viskozite indeksi bir ya?yn viskozitesinin sycaklykla ne ?ekilde de?i?ti?ini göstermek için bulunmu? bir sistemdir. Bu sistem ‘L’ ve ‘H’ referans ya?larynyn viskoziteleri mukayesesine dayanyr.

 

Burada L ya?y 0; H ya?y ise 100 VI’ dedir. Di?er ya?laryn bu maksimum ve minimum iki de?er arasyna dü?tü?ü kabul edilir.

 

Bir ya?yn viskozite indeksi tayin edilirken L ve H referans ya?lary ile, VI’i bulunacak ya?yn 40°C ve 100°C daki viskoziteleri tayin edilir. ASTM D 2270' deki tablodan 100°C'de ki de?ere kar?ylyk gelen L ve H de?erleri bulunur.

 

VI=L-U/L-H*100

 

Denklemine konarak VI tespit edilir.

 

L= VI ‘i 0 olan ya?yn 40°C deki viskozitesi

U= VI ‘i bilinmeyen ya?yn 40°C deki viskozitesi

H= VI ‘i 100 olan ya?yn 40°C deki viskozitesi

 

Her üç ya?ynda 100°C deki viskoziteleri e?ittir.

.   

YA?LAMADA VYSKOZYTE:

 

Bir ya?layycynyn iki ana görevi bulunmaktadyr.

 
1-    Sürtünen yüzeyleri ayry tutarak, fiziksel etkileri önlemek,
 
2-    Biri di?erine göre hareket eden iki yüzey arasyndaki sürtünmeyi en dü?ük seviyeye indirmek.
 
Ya?layycy yüzeylerdeki fazla hyzy gidermede de kullanylabilir. Tüm ya?lama ?ekillerinde viskozite önemli bir rol oynar. Isy transferinde viskozitenin önemi ya?layycynyn aky? hyzyna olan tesirinden ileri gelmektedir. Di?er ya?lamalarda viskozitenin etkisi daha direkt olmaktadyr.

 

Düz kaymaly yataklar, viskozitenin hidrodinamik ya?lamadaki etkisini gösteren iyi örneklerdir.

 

Yatak ile ?aft arasynda bulunan ya?layycy film, her iki yüzey birbirine yakla?tykça gittikçe artan bir basynç olu?turur. Buna hidrodinamik basynç ady verilir. Hidrodinamik olarak ya?lanan yataklarda minimum ya? filmi kalynly?y, azalan yüzey hyzy ve ya? viskozitesi, artan yük ile birlikte azalyr.

 

 

 
    Tasarım ve Programlama Uşak Sistem Bilgisayar / SKWEB. Tüm Hakları Saklıdır © 2012